Dzieło

Umowa o dzieło, umowa rezultatu, umowa cywilnoprawna. Nazywana czasami umową „śmieciową” – bo nie odprowadza się przy niej składek na ubezpieczenia, przez co cieszy się sporą popularnością wśród zlecających, jak również tych wykonawców, którzy nie do końca wierzą w system ubezpieczeń społecznych, za to kierują się staropolskim przysłowiem „lepszy wróbel w garści itd.” (dostają więcej na rękę).

Dzieło – czyli coś musi powstać np. animacja, ilustracja, scenariusz, kod źródłowy, ewentualnie zostaną wykonane czynności, które mają  określony rezultat, za który odpowiada wykonawca (np. naprawa samochodu).

Nie interesuje nas czy dochował „należytej staranności” (to się liczy przy umowie zlecenia), liczy się efekt. Z tego powodu (jak również z powodu braku składek) jest chętnie wybierana przez zlecających, których nie interesuje to, jak bardzo narobił się wykonawca, tylko to, co z tej pracy wynikło.

Z tego samego powodu równie chętnie kwestionowana przez ZUS, który uważa, że np. wykonanie tłumaczenia tekstu, a szczególnie kilku pod rząd, nie jest dziełem, a zleceniem (więc trzeba je oskładkować).

W przepisach nie ma definicji dzieła. Dlatego co prawnik/urzędnik to opinia.

Książkowym przykładem dzieła jest rzeźba. Ponieważ jednak domyślamy się, że nie przyjdzie wam za często zamawiać wykonania rzeźby, omówimy dzieło na przykładzie jednego scenariusza gry.

Co musi zawierać umowa o dzieło na wykonanie scenariusza gry:

  1. X zamawia, a wykonawca zobowiązuje się do wykonania scenariusza gry komputerowej „………”.

Scenariusz powinien być jak najdokładniej określony – jak długi ma być? Może ma być napisany na podstawie treatmentu? Może ma już określonych bohaterów? Jak jest koncepcja gry?

Jeśli zamawiasz scenariusz – spisz wszystkie swoje wytyczne – to będzie specyfikacja dzieła. Jeśli piszesz scenariusz, zadbaj o to, by wytyczne były jasne i zrozumiałe. Dołączcie je do umowy jako załącznik, który stanowi jej integralną część.

  1. Na kiedy dzieło ma być wykonane? Konkretna data albo np. za 6 miesięcy od dziś.
  1. Wynagrodzenie za wykonanie dzieła?

Dodatkowo do umowy można dopisać:

  1. Przeniesienie praw autorskich/licencję
  2. Kary umowne np. za niedotrzymanie terminów
  3. Zachowanie poufności
  4. Procedury odbioru dzieła

Teoretycznie umowy o dzieło nie musisz zawierać na piśmie, ale:

  1. dobrze jest mieć pewność, na co się człowiek umówił, by uniknąć konfliktów w przyszłości. Pewnie szczerze wierzycie, że na pewno się dogadacie – super, trzymamy kciuki, ale znacie to powiedzenie, że piekło jest pełne dobrych chęci/zamiarów/ludzi… ?
  2. przy dziele, które stanowi utwór, prawdopodobnie będzie przeniesienie praw, ewentualnie licencja. Przeniesienie praw musi być na piśmie, żeby w ogóle nastąpiło! Dlatego najwygodniej jest zawrzeć umowę o dzieło z przeniesieniem praw na piśmie.

Przepisy:

Art. 627 Kodeksu cywilnego

Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.
Umowa o dzieło, będąca umową rezultatu, różni się od umów starannego działania koniecznością osiągnięcia oznaczonego rezultatu ludzkiej pracy, który musi mieć charakter samoistny i musi być ucieleśniony, a więc przybrać określoną postać w świecie zjawisk zewnętrznych. Rezultat ten musi być przy tym sprawdzalny, czyli zdatny do poddania sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2013 r., I CSK 403/2012).