Przeniesienie majątkowych praw autorskich

Autorskie prawa majątkowe są zbywalne. Mogą przejść na inne osoby na podstawie umowy. Ich nabywca może je przenosić dalej, chyba że umowa stanowi inaczej. W braku wyraźnego postanowienia w umowie o przeniesieniu prawa, uważa się, że twórca udzielił licencji.

Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych jest, obok umowy licencji, podstawową formą dysponowania autorskimi prawami majątkowymi. Dla swej ważności wymaga zachowania formy pisemnej. Innymi słowy, ustne przeniesienie praw jest nieważne (w świetle prawa byłoby ono traktowane jako udzielenie licencji niewyłącznej).

Strony powinny wyraźnie określić zbywane dzieło oraz moment zbycia, np. z chwilą przyjęcia utworu (stwierdzonego protokołem) czy zapłaty całości wynagrodzenia.

Poza tymi najistotniejszymi sprawami umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu (w zależności jego rodzaju oraz faktu czy już istnieje czy dopiero powstaje) powinna regulować szereg kwestii, w tym:

  • obejmowania przez określone umową wynagrodzenie twórcy zarówno stworzenia utworu, jak i przeniesienia autorskich praw majątkowych do niego;
  • terminy dostarczenia utworu przez zbywcę, usunięcia jego ewentualnych usterek/wad, dokonania w nim zmian, a także momentu przyjęcia lub nieprzyjęcia utworu przez nabywcę;
  • procedurę testów i odbiorów;
  • możliwość lub zakaz dalszego przenoszenia majątkowych praw autorskich przez nabywcę tych praw;
  • kwestię przeniesienia na nabywcę prawa do zezwalania na wykonywanie zależnego prawa autorskiego, tj. prawa do zezwalania na rozporządzanie i korzystanie z opracowania utworu twórcy (zbywcy); warto pamiętać, że pomimo postanowienia w umowie o przeniesieniu całości autorskich praw majątkowych twórca zachowuje wyłączne prawo zezwalania na wykonywanie zależnego prawa autorskiego (trzeba wprost przewidzieć również przeniesienie tego prawa);
  • zezwolenie na dokonywanie zmian w utworze, a w przypadku programów komputerowych polegających zwłaszcza na tłumaczeniu, przystosowywaniu i zmianie układu;
  • przeniesienie własności nośników, na których utwór utrwalono;
  • kary umowne za niedotrzymanie określonych w umowie terminów.

Taka umowa może dotyczyć tylko pól eksploatacji, które są znane w chwili jej zawarcia i reguluje przeniesienie tylko pól w niej wyraźnie wymienionych (nawet przy zapisie, że umowa dotyczy całości praw). Stąd teoretycznie może się zdarzyć, że twórca nie pozbędzie się wszystkich swoich autorskich praw majątkowych, ponieważ w przyszłości mogą powstać (i powstają) nowe pola eksploatacji zbywanego utworu, które nie zostały wymienione w umowie. Warto więc w umowie po sakramentalnym zapisie o przeniesieniu całości praw wymienić jak najwięcej pól eksploatacji.