Archiwa tagu: twórca

Program komputerowy

Program komputerowy jest przedmiotem ochrony autorskoprawnej tak samo jak każdy inny utwór. Jednak ponieważ odbiega on swoim charakterem od pozostałych utworów objętych ochroną, to poza ochroną wynikającą z “ogólnych” przepisów dotyczących wszystkich utworów, programy komputerowe zostały objęte przepisami szczególnymi określonymi w rozdz. 7 ustawy.

Na gruncie polskiej ustawy można zaryzykować stwierdzenie, że co do zasady, każdy program komputerowy jest utworem, chyba że jest to program oczywisty, zwykły, banalny.

Elementy tekstowe programu co do zasady podlegają skutecznej ochronie prawnoautorskiej, natomiast elementy pozatekstowe (algorytm, struktura, funkcje, język oprogramowania) nie korzystają z tej ochrony ze względu na brak znamion twórczych o indywidualnym charakterze.

Ochrona tekstowych elementów programu jest tym bardziej ograniczana im bardziej przyjęcie danego rozwiązania jest konieczne (jedynie możliwe) ze względu na wymogi techniczne lub optymalizację działania oprogramowania.

Jeśli chodzi o ochronę interfejsów użytkownika zdania są podzielone, jednak dominuje pogląd, że interfejsy mogą stanowić odrębny utwór w rozumieniu prawa autorskiego i są oceniane wg reguł “ogólnych” obowiązujących dla utworów literackich i graficznych, a nie wg szczególnych przepisów dotyczących programów komputerowych.

Uprawnienia autora programu komputerowego obejmują:

  1. prawo do reprodukcji
  2. prawo do tłumaczenia i adaptacji oraz wprowadzania innych zmian
  3. prawo do rozpowszechniania

Dodatkowo w stosunku do programów  komputerowych mamy:

  1. wyłączne uprawnienie dla twórcy do wprowadzania zmian do program,
  2. całkowite wyłączenie dozwolonego użytku osobistego,
  3. zakaz dekompilacji,
  4. wyłączenie części przepisów regulujących dozwolony użytek publiczny.

Treść autorskich praw majątkowych do program komputerowego jest więc szersza niż ta dotycząca innych utworów.

Utwór

Utwór to coś twórczego, stworzonego przez człowieka i ustalonego. Muzyka, zdjęcie, obraz, animacja, scenariusz, wiersz, książka, logo, film, rzeźba …. Gra komputerowa też.

Twórczość = indywidualność + oryginalność. Jeśli poprosimy dwie osoby o narysowanie drzewa i damy im wolną rękę, każda zrobi to po swojemu. Efekt będzie różny.

Fachowo mówi się o „prawdopodobieństwie statystycznej jednorazowości”. Różne osoby nie stworzą tego samego tak samo, a jeśli tak – to nie będzie utwór.

Jeśli poprosimy dwie osoby o narysowanie kółka i damy ołówek, prawdopodobieństwo, że to będzie bardzo podobne kółko jest spore. Takie kółko,  raczej nie będzie utworem. Aby stało się utworem, musiałby w nim być jakiś rys indywidualności /oryginalności np. autor kółka mógłby pokolorować je w niepowtarzalny sposób.

Utwór musi być stworzony przez człowieka. Nie jest utworem oryginalny konar drzewa, który zobaczyłeś w lesie, ani nawet zupełnie wyjątkowy bursztyn znaleziony na plaży. Ale już zdjęcie tego konara lub bursztynu – jak najbardziej.

Kilka lat temu w branży przetoczyła się burzliwa dyskusja na temat zdjęcia zrobionego przez małpkę. Fotograf David Slater wręczył jej aparat, a ona zrobiła kilka zdjęć, w tym jedno selfie (które jeszcze wtedy tak się nie nazywało).

Według niektórych – w tym oczywiście fotografa – to jemu przysługują prawa autorskie do zdjęcia, według innych – to zdjęcie nie jest utworem, bo nie jest rezultatem pracy człowieka, tylko małpy.  Teraz zaczyna się podobna dyskusja dotycząca zdjęć robionych przez drony. Będziemy czekać na ustalenie linii orzecznictwa w tej sprawie.

Utwór musi być ustalony, uzewnętrzniony. Nie wystarczy, że wymyślisz ciekawy scenariusz gry, musisz go jeszcze spisać, zakomunikować innym – wtedy stanie się utworem, a ty twórcą. I nie musisz w tym celu dopełniać żadnych formalności.

Nie jest utworem temat/styl/metoda/pomysł/funkcja. Np. w przypadku programu komputerowego – kod źródłowy jest utworem i podlega ochronie, ale już funkcje programu – nie.

Rejestracja praw autorskich

Nie trzeba rejestrować praw autorskich.  Autorem (twórcą) stajesz się przez sam fakt stworzenia utworu. Np.  jeśli napiszesz scenariusz gry, jesteś jego autorem i nikt nie musi tego potwierdzać.  Nie ma urzędu/podmiotu, który wpisuje do swojej bazy, że utwór x został stworzony przez Jana Kowalskiego.  … czytaj dalej ›