Współautorstwo

W obecnych czasach współtwórczość to bardzo popularne zjawisko. Lubimy pracować w grupach, modne jest działanie „projektowe”, a to w praktyce prowadzi do powstania utworów, które są efektem wspólnej pracy twórczej wielu osób.

A z czym to się wiąże?

Kiedy  mamy do czynienia z współautorstwem? Potrzebne jest spełnienie trzech warunków:

  1. twórczy charakter wkładów współautorów;
  2. wkłady współautorów powinny tworzyć jedno dzieło;
  3. współpraca współautorów.

Co to oznacza w praktyce?

Współautorami są osoby, które przyczyniły się twórczo do powstania utworu wspólnego. Nigdzie nie jest napisane co to ten wkład twórczy, i co jest twórcze, więc często prościej podejść od drugiej strony –  ustalić co nie jest twórcze. Nie będzie współtwórcą osoba, która np. dała tylko ogólny pomysł (pomysł nie jest chroniony przez prawo autorskie !) lub kompletowała dokumentację itp.

Utwór współautorski nie może być tylko połączeniem mniejszych utworów. Konieczne jest, aby to połączenie tworzyło nowy, samodzielny utwór.

Niezbędna jest też współpraca autorów. Współpraca ta może się ograniczać wyłącznie do uzgodnienia zamiaru stworzenia wspólnego dzieła – to często owocuje wzajemną inspiracją co powoduje, że powstały w ten sposób utwór ma tę nową wartość, o której mowa w punkcie 2.

Przepisy nie określają wymaganej wielkości wkładu twórczego w dzieło wspólne, tak więc w praktyce wkład może być minimalny. Niezależnie od wielkości wkładu każdego z współautorów przysługuje im wspólne majątkowe prawo autorskie do utworu wspólnego i domniemywa się, że ich udziały są równe.

Kiedy już stworzymy ten wspólny utwór, to co dalej? Przydałoby się puścić go w obieg, ale kto i jak może to zrobić?

  1. do rozporządzania utworem potrzebna jest zgoda wszystkich współtwórców – chodzi tu o udzielenie licencji, przeniesienie praw lub korzystanie z utworu  przez współtwórców (w przypadku braku – rozstrzyga sąd na wniosek współtwórcy) – warto zastanowić się więc nad doborem towarzyszy tworzenia, bo potem może być ciężko;
  2. twórca może samodzielnie decydować o losie części utworu wspólnego, której jest autorem, ale tylko do momentu kiedy nie szkodzi to pozostałym współtwórcom.